{"id":123,"date":"2022-09-20T21:36:20","date_gmt":"2022-09-20T18:36:20","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/utamer\/?p=123"},"modified":"2022-10-01T20:32:22","modified_gmt":"2022-10-01T17:32:22","slug":"irakta-yasananlar-yeni-bir-ic-savasin-habercisi-mi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/2022\/09\/20\/irakta-yasananlar-yeni-bir-ic-savasin-habercisi-mi\/","title":{"rendered":"Irak\u2019ta Ya\u015fananlar Yeni Bir \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131n Habercisi mi?"},"content":{"rendered":"\n<p>2002 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Amerikan i\u015fgalinin ard\u0131ndan s\u00fcrekli bir istikrars\u0131zl\u0131k i\u00e7inde olan Irak\u2019ta, \u015eiiler aras\u0131nda ya\u015fanan i\u00e7 \u00e7eki\u015fme yeni \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n habercisi niteli\u011finde. Mukteda Es- Sadr\u2019\u0131n siyasetten \u00e7ekildi\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerine, \u0130ran destekli bir y\u00f6netim istemeyen Sadr taraftarlar\u0131 \u2026 tarihinde yabanc\u0131 misyonlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 ve Irak\u2019\u0131n geneline nazaran \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 Ye\u015fil B\u00f6lge\u2019ye girdiler ve Meclis binas\u0131n\u0131 bat\u0131lar Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Irak\u2019\u0131n yeni bir i\u00e7 sava\u015f tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmesi yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Mukteda Es- Sadr\u2019\u0131n siyaseti b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerine Kanun Devleti Koalisyonu\u2019nun lideri ve eski ba\u015fbakan Nuri el- Maliki, Irak\u2019\u0131n mevcut bakanlar\u0131ndan Sudani\u2019yi Ba\u015fbakan aday\u0131 ilan etti. Sudani\u2019nin adayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle \u0130ran\u2019a yak\u0131n siyasi gruplar aras\u0131nda destek g\u00f6rd\u00fc. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Sadr yanl\u0131lar\u0131, bir nevi ikinci Maliki olarak g\u00f6rd\u00fckleri Sudani\u2019nin adayl\u0131\u011f\u0131na tepki olarak sokak g\u00f6sterilerine ba\u015flad\u0131lar. Sadr yanl\u0131lar\u0131n\u0131n talepleri ise, yarg\u0131 idaresinin de\u011fi\u015fmesi, Irak\u2019\u0131n durumundan sorumlu tuttuklar\u0131 Maliki\u2019nin yarg\u0131lanmas\u0131 ve erken se\u00e7ime gidilmesi y\u00f6n\u00fcnde. Sokak g\u00f6sterileri Sadr\u2019\u0131n taraftarlar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131 ile k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde son bulmu\u015f olsa da, bu s\u00fcre\u00e7te en az otuz ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Son olaylar Irak da istikrar sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7abalar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2013 y\u0131l\u0131ndan sonra etnik ve mezhepsel bir siyasi sistemin hayat buldu\u011fu Irak\u2019ta, yine bu tarihten sonra kurulan h\u00fck\u00fcmetlerin hemen hepsi siyasi krizlerin \u015fiddetlenerek artmas\u0131na sebep oldu. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Irak\u2019ta sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir muhalefetin \u015fekillenmesi de m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. Ulusal birlik h\u00fck\u00fcmetleri i\u00e7inde istedikleri g\u00fcc\u00fc elde edemeyen gruplar h\u00fck\u00fcmeti i\u015flevsiz b\u0131rakacak \u015fekilde bir muhalefet tarz\u0131 takip ettiler. Neticede ge\u00e7en y\u0131llar i\u00e7inde Irak\u2019ta devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n kurumsal bir kimli\u011fe kavu\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Irak y\u00f6netiminde ba\u015fat akt\u00f6r olan \u015eiiler de s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde bir i\u00e7 hesapla\u015fmaya girdiler. &nbsp;Irak Meclisi\u2019nde 73 vekili olan Mukteda es- Sadr ve di\u011fer \u015eii gruplar aras\u0131nda bir rekabet ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Sadr\u2019\u0131n siyasetten \u00e7ekilmesi y\u00f6n\u00fcnde atm\u0131\u015f oldu\u011fu son ad\u0131m da bu \u00e7eki\u015fmenin bir sonucudur. Sadr siyasetten \u00e7ekilirken kendi taraftar\u0131 olan vekillerin de istifas\u0131n\u0131 istemek suretiyle rakiplerinin etraf\u0131nda birlik olabilecekleri bir aday \u00e7\u0131karamayacaklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesindeydi. Ancak \u0130ran ile yak\u0131n bir ili\u015fki i\u00e7inde olan gruplar ortak bir aday konusunda uzla\u015f\u0131nca Sadr\u2019\u0131n hesaplar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"870\" height=\"489\" src=\"http:\/\/localhost\/utamer\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Irak-Sadr.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-125\" srcset=\"http:\/\/utamer.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Irak-Sadr.jpg 870w, http:\/\/utamer.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Irak-Sadr-300x169.jpg 300w, http:\/\/utamer.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Irak-Sadr-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 870px) 100vw, 870px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Irak \u015eii\u2019lerinin i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri bu anla\u015fmazl\u0131k \u015f\u00fcphesiz Irak\u2019\u0131n hali haz\u0131rda tart\u0131\u015fmal\u0131 olan toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6nlenmesi g\u00fc\u00e7 bir tehlikeye soktu. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Irak\u2019\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc konusunda k\u0131sa vadede nas\u0131l bir manzaran\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 kestirmekte g\u00fc\u00e7le\u015fmi\u015ftir. Sadece Irak\u2019ta ki siyasi iklimin geri d\u00f6n\u00fclmez bir \u015fekilde de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6ylemek yerinde bir yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r. Bu \u015fartlar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6ncelikli olarak Irak\u2019\u0131n devlet idaresini kurumsalla\u015ft\u0131rmas\u0131 ve bunun i\u00e7in anayasal bir d\u00fczenleme ile vatanda\u015fl\u0131k esaslar\u0131n\u0131 \u015fekillendirmesi gerekmektedir. Bu sa\u011flanmazsa Irak\u2019\u0131n gelece\u011fi bug\u00fcn\u00fcnden daha karanl\u0131k g\u00f6z\u00fckmektedir<\/p>\n\n\n\n<p>Irak\u2019\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu kar\u0131\u015f\u0131k durum, T\u00fcrkiye\u2019yi de yak\u0131ndan ilgilendirmektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131n\u0131r kom\u015fusu olan Irak\u2019ta ortaya \u00e7\u0131kacak yeni kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar, halihaz\u0131rda m\u00fclteci\/s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 konusunda sorunlar ya\u015fayan T\u00fcrkiye\u2019yi yeni g\u00f6\u00e7 dalgalar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakabilir. \u00d6te yandan, T\u00fcrkiye i\u00e7in kronikle\u015fmi\u015f bir sorun olan PKK ter\u00f6r\u00fc de ulusal g\u00fcvenlik noktas\u0131nda yeni tehditleri beraberinde getirebilir. Nitekim T\u00fcrkiye, Irak\u2019ta ya\u015fanan geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip etmektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin milli menfaatleri i\u00e7in Irak\u2019ta bulunmas\u0131 bu \u015fartlar kar\u015f\u0131s\u0131nda eskisinden daha \u00f6nemli bir hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Irak meselesi etraf\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgede etkili olan farkl\u0131 akt\u00f6rleri de yak\u0131ndan takip etmesi bir zorunluluktur. \u00d6zellikle son olaylar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u0130ran\u2019\u0131n b\u00f6lgedeki etkinlikleri \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Halihaz\u0131rda b\u00f6lgede bir rekabet i\u00e7inde olan ABD ve Rusya\u2019n\u0131n ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlar da T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcvenli\u011fini do\u011frudan etkileyecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>UTAMER Analiz<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2002 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Amerikan i\u015fgalinin ard\u0131ndan s\u00fcrekli bir istikrars\u0131zl\u0131k i\u00e7inde olan Irak\u2019ta, \u015eiiler aras\u0131nda ya\u015fanan i\u00e7 \u00e7eki\u015fme yeni \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n habercisi niteli\u011finde. Mukteda Es- Sadr\u2019\u0131n siyasetten \u00e7ekildi\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerine, \u0130ran destekli bir y\u00f6netim istemeyen Sadr taraftarlar\u0131 \u2026 tarihinde yabanc\u0131 misyonlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 ve Irak\u2019\u0131n geneline nazaran \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 Ye\u015fil B\u00f6lge\u2019ye girdiler ve Meclis binas\u0131n\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":124,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,23],"tags":[],"class_list":{"0":"post-123","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-analizler","8":"category-manset"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":310,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123\/revisions\/310"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/124"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}