{"id":473,"date":"2025-03-07T18:56:43","date_gmt":"2025-03-07T15:56:43","guid":{"rendered":"http:\/\/utamer.org\/?p=473"},"modified":"2025-03-07T18:56:44","modified_gmt":"2025-03-07T15:56:44","slug":"bir-kere-yukselen-bayrak-bir-daha-inmez-mehmet-emin-resulzade","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/2025\/03\/07\/bir-kere-yukselen-bayrak-bir-daha-inmez-mehmet-emin-resulzade\/","title":{"rendered":"Bir kere y\u00fckselen bayrak, bir daha inmez\u201d Mehmet Emin Resulzade"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>28 May\u0131s 1918&#8217;de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti\u2019nin kurucusu Mehmet Emin Resulzade\u2019nin vefat\u0131n\u0131n 70. y\u0131l\u0131. \u00a0Aziz ruhu \u015fad olsun.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mehmet Emin Resulzade, 31 Ocak 1884\u2019te, o d\u00f6nem \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019n\u0131n kontrol\u00fcndeki Bak\u00fc\u2019ye ba\u011fl\u0131 Novhan\u0131 k\u00f6y\u00fcnde, dindar bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya geldi. E\u011fitimine din\u00ee bir okulda ba\u015flad\u0131ysa da, gen\u00e7 ya\u015fta sek\u00fcler fikirlerle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f ve siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bu y\u00f6nde \u015fekillenmi\u015ftir. 1903\u2019te, hen\u00fcz 19 ya\u015f\u0131ndayken, \u201c\u015eark-\u0131 Rus\u201d gazetesinde yaz\u0131lar yazarak gazetecili\u011fe ad\u0131m atm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde, \u00c7arl\u0131k rejiminin bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan H\u00fcmmet Partisi\u2019nde aktif rol alm\u0131\u015f ve 1905\u2019te gizli bir \u00f6rg\u00fct kurmu\u015ftu. Rus y\u00f6netiminin dikkatini \u00e7eken bu faaliyetleri nedeniyle 1909\u2019da \u0130ran\u2019a ka\u00e7mak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ran\u2019da me\u015frutiyet hareketine destek veren Resulzade, 1911\u2019de \u0130stanbul\u2019a gelmi\u015fti. Resulzade \u0130stanbul\u2019da T\u00fcrk Oca\u011f\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birli\u011fi fikrini benimsemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>1913\u2019te ise \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 afla Bak\u00fc\u2019ye d\u00f6nm\u00fc\u015f ve burada siyasi m\u00fccadelesine devam etmi\u015fti. 1917\u2019de, M\u00fcsavat Partisi\u2019nin liderli\u011fine se\u00e7ilmesi, Resulzade ve Azerbaycan T\u00fcrkleri i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olmu\u015ftu. Zira Resulzade bundan sonra m\u00fcsavat, milliyet\u00e7ilik, laiklik ve demokrasiyi birle\u015ftiren bir ideolojiyle, Azerbaycan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketin lideri olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehmet Emin Resulzade, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru, \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle Kafkasya\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k f\u0131rsat\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmi\u015f ve 28 May\u0131s 1918\u2019de, ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fi Azerbaycan Milli \u015euras\u0131 ile Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti\u2019ni (ADC) ilan etmi\u015fti. Bu s\u00fcre\u00e7te Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin deste\u011fi b\u00fcy\u00fck rol oynam\u0131\u015ft\u0131. Zira Haziran 1918\u2019de imzalanan dostluk anla\u015fmas\u0131 ve Kafkas \u0130slam Ordusu\u2019nun Bak\u00fc\u2019y\u00fc kurtarmas\u0131, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti\u2019nin kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne yaz\u0131k ki Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti\u2019nin \u00f6mr\u00fc k\u0131sa olmu\u015ftu. 27 Nisan 1920\u2019de K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun Bak\u00fc\u2019y\u00fc i\u015fgal etmi\u015fti. Resulzade ise tutuklanarak Moskova\u2019ya g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Resulzade Stalin\u2019in araya girmesiyle idamdan kurtulmu\u015f, fakat Sovyetlerle i\u015f birli\u011fini reddetmi\u015fti. 1922\u2019de ise hapisten ka\u00e7m\u0131\u015f \u00f6nce Finlandiya\u2019ya, sonra da Avrupa\u2019ya ge\u00e7mi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Resulzade, s\u00fcrg\u00fcn y\u0131llar\u0131nda m\u00fccadelesinden vazge\u00e7memi\u015f, Azerbaycan davas\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya duyurmaya devam etmi\u015fti. 1923-1928 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130stanbul\u2019da \u201cYeni Kafkasya\u201d dergisini \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve Sovyet i\u015fgalini anlatan yaz\u0131lar yazm\u0131\u015ft\u0131. Avrupa\u2019da, Paris ve Var\u015fova gibi \u015fehirlerde Azerbaycan diasporas\u0131n\u0131 bir araya getirmi\u015f, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k fikrini canl\u0131 tutmu\u015ftu. 1930\u2019lu y\u0131llarda Polonya\u2019da Azerbaycan Milli Merkezi\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f, fakat Nazi Almanyas\u0131\u2019n\u0131n y\u00fckseli\u015fi ve \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flamas\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonu\u00e7suz kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1947\u2019de T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nen Resulzade, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 olmu\u015f ve Ankara\u2019ya yerle\u015fmi\u015ftir. 1949\u2019da Azerbaycan K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi\u2019ni kurarak gen\u00e7lere Azerbaycan\u2019\u0131n tarihini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc aktarm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cAzerbaycan Meselesi\u201d ve \u201c\u00c7a\u011fda\u015f Azerbaycan Tarihi\u201d gibi eserleri, onun d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birer yans\u0131mas\u0131d\u0131r. 6 Mart 1955\u2019te Ankara\u2019da vefat etmi\u015f ve Cebeci Asri Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019na defnedilmi\u015ftir. Bir kere y\u00fckselen bayrak, bir daha inmez\u201d diyen Resuzade \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar Azerbaycan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k davas\u0131ndan vazge\u00e7memi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>28 May\u0131s 1918&#8217;de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti\u2019nin kurucusu Mehmet Emin Resulzade\u2019nin vefat\u0131n\u0131n 70. y\u0131l\u0131. \u00a0Aziz ruhu \u015fad olsun. *** Mehmet Emin Resulzade, 31 Ocak 1884\u2019te, o d\u00f6nem \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019n\u0131n kontrol\u00fcndeki Bak\u00fc\u2019ye ba\u011fl\u0131 Novhan\u0131 k\u00f6y\u00fcnde, dindar bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya geldi. E\u011fitimine din\u00ee bir okulda ba\u015flad\u0131ysa da, gen\u00e7 ya\u015fta sek\u00fcler fikirlerle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":474,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,16,23],"tags":[],"class_list":{"0":"post-473","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-genel","8":"category-haberler","9":"category-manset"},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=473"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/473\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":475,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/473\/revisions\/475"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/474"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}