{"id":119,"date":"2022-09-20T21:31:28","date_gmt":"2022-09-20T18:31:28","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/utamer\/?p=119"},"modified":"2022-10-01T20:31:45","modified_gmt":"2022-10-01T17:31:45","slug":"gundem-rusya-ve-i-dunya-savasindan-bir-kesit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/2022\/09\/20\/gundem-rusya-ve-i-dunya-savasindan-bir-kesit\/","title":{"rendered":"G\u00fcndem Rusya ve I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan Bir Kesit"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u0131l 2022 ve pandemi en a\u011f\u0131r s\u00fcre\u00e7ti derken bir anda Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 ve ekonomik krizle bo\u011fu\u015fan bir d\u00fcnya\u2026.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7a\u011f\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi herkesin her \u015feyden \u00e7ok h\u0131zl\u0131 haberdar olmas\u0131. Krizin varl\u0131\u011f\u0131ndan da bu h\u0131zl\u0131 ileti\u015fim kanallar\u0131 ile haberdar olan toplumlar\u0131n salg\u0131nla sars\u0131lan dengesi, \u015fimdi de g\u0131da ve enerjiye ula\u015fmakta zorluklarla m\u00fccadele etmekle \u00f6devlenmi\u015f durumda. Rusya\u2019ya uygulanan ambargonun geri bildirimi Rusya\u2019n\u0131n Avrupa\u2019ya enerjiyi kesmesi olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Avrupa\u2019n\u0131n bu kaotik durumdan kurtulu\u015fu i\u00e7in T\u00fcrkiye \u00f6nemli bir akt\u00f6r. Avrupa enerji krizini bir \u015fekilde \u00e7\u00f6zer elbette\u2026.Peki g\u0131da problemi nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclecek, toplumlar so\u011fukla m\u00fccadele eder de a\u00e7l\u0131k ya da k\u0131tl\u0131kla nas\u0131l m\u00fccadele edecek?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rusya\u2019ya y\u00f6nelik izlenen politikalar bug\u00fcn olduk\u00e7a sert ve tarafl\u0131. Peki ge\u00e7mi\u015fte durum nas\u0131ld\u0131, devletler Rus politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 ne gibi \u00f6nemler ald\u0131 ya da ad\u0131mlar att\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu sorular\u0131n cevab\u0131; Bulgar Maliye Bakan\u0131 Ton\u00e7ev\u2019in Sofya\u2019daki Alman Ortael\u00e7isi Mihaeles ile 23 Mart 1914 tarihinde yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmede aranacakt\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015fme Bulgaristan\u2019\u0131n Almanya\u2019dan ekonomik destek talebi \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMaliye Bakan\u0131 Ton\u00e7ev, Mihaeles\u2019e Bulgaristan\u2019a ekonomik destek verilmesini rica etmi\u015f ve ona Hamburg\u2019daki M.M. Warburg ve Co bankas\u0131yla yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmenin i\u00e7eri\u011fini anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Kendisine 20 Mart 1914 tarihinde Warburg bankas\u0131na g\u00f6nderdi\u011fi mektubu takdim etmi\u015ftir. Ton\u00e7ev, Bulgaristan\u2019\u0131n finansal durumunu da izah etmi\u015ftir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeden bir s\u00fcre sonra Warburg bankas\u0131, Bulgaristan ile ilgili gerekli bilgileri elde etmek i\u00e7in Mihaeles ile ba\u011flant\u0131ya ge\u00e7mi\u015f ve Warburg bankas\u0131n\u0131n delege avukat\u0131 Dr. Melchior Sofya\u2019ya gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alman El\u00e7isi Mihaeles, Dr. Melchior\u2019u Maliye Bakan\u0131 Ton\u00e7ev ile bizzat tan\u0131\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra ikili aras\u0131nda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmede Melchior, Maliye Bakan\u0131na; Bulgaristan\u2019\u0131n talep etti\u011fi 300 Milyon Frankl\u0131k kredinin Almanya\u2019ya kabul ettirilemeyece\u011fini ifade etmi\u015ftir. Bulgaristan i\u00e7in daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir miktar talep edilmesi ve kredinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n verimli yat\u0131r\u0131mlarda kullan\u0131lmas\u0131 durumunda daha k\u0131sa bir zamanda para tesliminin yap\u0131labilece\u011fini de belirtmi\u015ftir. Almanya\u2019daki para piyasas\u0131n\u0131n mevcut durumunun 100 milyon frank civar\u0131nda oldu\u011funu izah eden Melchior, Londra, Viyana, Hollanda, Bel\u00e7ika ve \u0130svi\u00e7re\u2019den de 100 milyondan fazla kredi elde edilebilece\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonraki bir tarihte Sofya\u2019ya gelen Disconto-Gesellschaft-Schlieper bankas\u0131n\u0131n y\u00f6neticisi Georg Solmssen\u2019de Melchior\u2019un g\u00f6r\u00fc\u015flerine benzer bir g\u00f6r\u00fc\u015f ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeden olumlu bir sonu\u00e7 alamayan Bulgar Maliye Bakan\u0131, Ba\u015fbakan Radoslavov ile yapt\u0131\u011f\u0131 isti\u015fareden sonra ayn\u0131 g\u00fcn Alman Ortael\u00e7isi Mihaeles\u2019ten bir g\u00f6r\u00fc\u015fme talep etmi\u015ftir. Bu ikinci g\u00f6r\u00fc\u015fmede Mihaeles\u2019e Bulgar h\u00fck\u00fcmetine sa\u011flanacak olan finansal deste\u011fe y\u00f6nelik olarak Ba\u015fbakan Radoslavov\u2019un talebini iletmi\u015ftir. \u0130dareyi \u00fclkenin s\u0131k\u0131nt\u0131da oldu\u011fu bir zamanda alan h\u00fck\u00fcmetin Rusya\u2019ya daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamaya ve d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 Rusya\u2019n\u0131n aksi istikametine y\u00f6nlendirmeye \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131n\u0131, toplumun b\u00fcy\u00fck bir kesiminin de bu durumu destekledi\u011fini ifade eden Ton\u00e7ev, Rus yanl\u0131s\u0131 partilerin Rusya\u2019n\u0131n t\u00fcm parasal yard\u0131m\u0131na ra\u011fmen son se\u00e7imlerde 245 sandalyenin sadece 72\u2019sini kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Finansal deste\u011fe ihtiyac\u0131n\u0131 belirten Ton\u00e7ev, Bulgaristan i\u00e7in \u015fu anda i\u015flerin Almanya lehinde ilerledi\u011fini ve hali haz\u0131rda Bulgaristan \u00fczerinde etki kurmaya muhalefet partileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile devam eden Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 Almanlar\u0131n bu deste\u011fi sa\u011flamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Ton\u00e7ev, Bulgar h\u00fck\u00fcmetinin bu krediyi sa\u011flamak i\u00e7in Almanya ve onun m\u00fcttefiklerine ba\u015fvurmak zorunda oldu\u011funu dile getirmi\u015f ve kendi kaynaklar\u0131n\u0131 terk etmek zorunda kalan Bulgaristan\u2019\u0131n sava\u015f zararlar\u0131n\u0131n \u00fcstesinden gelecek durumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te Bulgaristan\u2019\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak yeg\u00e2ne unsur Almanya\u2019d\u0131r. E\u011fer Almanya\u2019dan da umdu\u011funu bulamazsa Bulgaristan\u2019\u0131n \u00f6zellikle Paris\u2019e y\u00f6nelmekten ba\u015fka bir \u00e7aresi kalmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc devlet ya\u015famak zorundad\u0131r. Bu \u015fekilde de Rus direktifleri ile Paris ekonomisine ba\u011f\u0131ml\u0131 olacak olan Bulgaristan, yine zararl\u0131 Rus etkisine maruz kalacakt\u0131r. Bu nedenle mevcut h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in en az\u0131ndan acil ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in kredi g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funu da kesin bir \u015fekilde ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alman Ortael\u00e7isi Mihaeles ise Bulgaristan\u2019a sa\u011flanmas\u0131 istenen kredi hakk\u0131nda Ton\u00e7ev\u2019e ge\u00e7en 23 ayda Bulgar h\u00fck\u00fcmetinin politikalar\u0131 hakk\u0131nda baz\u0131 kanaatlere vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunu Alman \u0130mparatorlu\u011funa iletti\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir. Almanya i\u00e7in ve Yak\u0131ndo\u011fu\u2019daki Alman \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Bulgaristan\u2019\u0131n ne kadar de\u011ferinin ve buna ba\u011fl\u0131 olarak Bulgar ordusunun kendileri i\u00e7in ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funa, ayn\u0131 zamanda Bulgaristan\u2019\u0131n Avusturya-Macaristan ile birlikte veya Avusturya-Macaristan\u2019a kar\u015f\u0131 ne kadar m\u00fccadele edece\u011fine dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. Fakat bir g\u0131da b\u00f6lgesi olarak muazzam bir rol\u00fc oldu\u011funa da \u00f6nemle de\u011finmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bulgaristan\u2019dan Almanya i\u00e7in b\u00fcy\u00fck miktarda hububat ihra\u00e7 edilmektedir. Bir Rus emri ve m\u00fcdahalesi ile Balkanlardan g\u0131da ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n engellenmesi durumunda bunun Almanya ve m\u00fcttefikleri i\u00e7in \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir etki yapaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu durumun Almanya\u2019n\u0131n denizle ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 da kolayca kesmesi s\u00f6z konusu olabilir. E\u011fer Bulgar hububat\u0131 Almanya\u2019ya ula\u015fmazsa Almanya\u2019n\u0131n a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lebilece\u011fini ifade eden Mihaeles, Almanya\u2019n\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131na uzak bir pozisyonda olan Bulgaristan\u2019a en b\u00fcy\u00fck ilgi ve alakan\u0131n ise yine Almanlar taraf\u0131ndan g\u00f6sterildi\u011fine de \u00f6nemle vurgu yapm\u0131\u015ft\u0131r. Mihaeles, E\u011fer Almanya, Bulgaristan \u00fczerindeki \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 zorlarsa \u00dc\u00e7l\u00fc \u0130ttifak\u0131n etki alan\u0131nda bulunan Romanya\u2019y\u0131 korumas\u0131n\u0131n da \u00e7ok daha zor olaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda Romanya, Macar s\u0131n\u0131r\u0131 hari\u00e7 Slav bask\u0131s\u0131na her taraftan maruz kalacak ve zaman ilerledik\u00e7e de kendisini korumas\u0131 daha zor olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alman El\u00e7isinin b\u00f6lgedeki Alman \u00e7\u0131karlar\u0131na y\u00f6nelik beyanlar\u0131ndan sava\u015f esnas\u0131nda Bulgaristan\u2019\u0131n stratejik konumunun ve ordusunun Almanya\u2019ya getirisinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olmad\u0131\u011f\u0131 ile ilgili bir ima sezilmektedir. Fakat Almanya i\u00e7in Bulgaristan\u2019\u0131n var olmas\u0131n\u0131 gerektiren ve en \u00f6nemli k\u0131sm\u0131n ise sava\u015f\u0131n devam ettirilebilmesi i\u00e7in Almanya\u2019ya gereken ia\u015fe mallar\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir kaynak ve denize a\u00e7\u0131lan bir kap\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmesidir. Bunlar\u0131n yan\u0131nda Almanya, Bulgaristan\u2019a s\u0131rt \u00e7evirirse bu onu Rusya ve di\u011fer \u0130tilaf Devletlerine arma\u011fan etmek demek olacakt\u0131r ki bu da Almanya\u2019n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na ters bir durumdur. Zira Balkanlardaki di\u011fer devletlere nazaran Bulgaristan\u2019\u0131n ayn\u0131 safta tutulmas\u0131 hem daha kolay hem de daha b\u00fcy\u00fck etkiye sahip olacakt\u0131r. Bu etki ise bir zincirin halkalar\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Bulgaristan\u2019\u0131n kaybedilmesi dolay\u0131s\u0131yla Romanya\u2019n\u0131n kaybedilmesi gibi bir sonuca neden olacakt\u0131r ki Almanya da zaten bunun fark\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f6r\u00fc\u015fmenin Romanya ve Bulgaristan \u00fczerinden devam eden k\u0131sm\u0131nda; \u201cBulgaristan ve Romanya aras\u0131nda nezaket \u00fczere i\u015fleyen bir diyalo\u011fun hala var olmas\u0131n\u0131 Dobruca \u00fczerinde ya\u015fanan problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fclebilme ihtimalinin devam etti\u011fi \u015feklinde yorumlayan Mihaeles, her iki halk aras\u0131nda birbirlerine kar\u015f\u0131 duyulan \u00f6fkenin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de bilindi\u011fini belirtmi\u015ftir. Fakat Tuna\u2019da insan hareketlili\u011finin daima var oldu\u011funu, binlerce Bulgar tar\u0131m i\u015f\u00e7isinin hasat i\u00e7in Romanya\u2019ya gitti\u011fini ve hasat sonras\u0131nda ise tekrar yurtlar\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, iki \u00fclke aras\u0131nda tesis edilecek dostane bir ili\u015fkinin her \u015feyden \u00f6nce ekonomik a\u00e7\u0131dan mevcut \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n unutulmas\u0131na vesile olaca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemine\u201d de\u011finmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mihaeles, Almanya a\u00e7\u0131s\u0131ndan da Bulgaristan nezdinde at\u0131lmas\u0131 muhtemel birtak\u0131m ad\u0131mlar \u00f6nermi\u015ftir. \u201cKaradeniz\u2019in tamam\u0131nda Bulgar b\u00f6lgelerinin de\u011ferini art\u0131rmak gerekmektedir. Art\u0131k derhal Ege denizi ile ba\u011flant\u0131s\u0131 olan yollar\u0131n tayinini yeniden tesis ederek b\u00f6lgenin g\u00fcneyinde ekonomik kalk\u0131nman\u0131n sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nem arz etmektedir. Bu \u015fekilde Bulgaristan\u2019\u0131n Kuzey Avrupa\u2019ya ihracat\u0131 Ege denizine ula\u015fan kendi yollar\u0131ndan yap\u0131lacak ve Dobruca\u2019n\u0131n kayb\u0131ndan kaynaklanan matemine son verecektir. Bu tespitler asl\u0131nda kredi i\u00e7in Bulgaristan\u2019\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ve talep etti\u011fi miktara kar\u015f\u0131l\u0131k fakat Almanya\u2019n\u0131n verebilece\u011fi mebla\u011f \u00fczerinden \u201ckredinin bir k\u0131sm\u0131yla do\u011fru yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmas\u0131\u201d olarak ifade edilenlere kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Asl\u0131nda bu yat\u0131r\u0131mlar da do\u011frudan Alman \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet edecektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha sonra Romanya ve Bulgaristan ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerine devam eden Mihaeles; \u201cBulgar subaylar aras\u0131nda Romanya\u2019ya kar\u015f\u0131 bir nefretin hala h\u00e2kim oldu\u011funu bildi\u011fini iletmi\u015ftir. Fakat Bulgaristan\u2019\u0131n t\u00fcm kom\u015fular\u0131yla k\u00f6t\u00fc ili\u015fki i\u00e7erisinde olmas\u0131n\u0131n Bulgaristan\u2019\u0131 hareketsiz b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 ve Romanya ile en az\u0131ndan S\u0131rbistan ve Yunanistan\u2019a nazaran aralar\u0131ndaki problemleri daha kolay \u00e7\u00f6zebilece\u011fini ifade etmi\u015ftir. Zaten Dobruca\u2019n\u0131n Bulgarlar taraf\u0131ndan terkedilmesi meselesine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Romanya\u2019n\u0131n bu nedenle Bulgarlara g\u00fccenece\u011fi herhangi bir sebebinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Mihaeles, Balkanlar\u2019\u0131n dengesini Romanya\u2019n\u0131n sava\u015f ilan\u0131na ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak e\u011fer Rusya, S\u0131rbistan\u2019da \u015fu anda yapt\u0131\u011f\u0131 gibi Bulgaristan\u2019a da kendi iradesini dikte ederse, Romanya\u2019n\u0131n o zaman tamamen yok olaca\u011f\u0131n\u0131n ve herhangi bir Romen egemenli\u011finden bahsedilemeyece\u011finin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015ftir.\u201d \u0130\u015fte bu noktada en b\u00fcy\u00fck g\u00f6revin Almanya\u2019ya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten El\u00e7i, bu g\u00f6revi ise iki \u00fclke aras\u0131nda hala var olan \u00e7eli\u015fkiler \u00fczerine dengeli bir \u015fekilde n\u00fcfuz etmek olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Bulgaristan ve Romanya\u2019n\u0131n birlikte olmaya ikna edilmesi hem ikisinin de kendi ulusal istiklallerini korumalar\u0131n\u0131 hem de sakin ve rahats\u0131z edilmeden \u00dc\u00e7l\u00fc \u0130ttifak\u0131n etki alan\u0131nda g\u00fc\u00e7lerini muhafaza etmelerini sa\u011flayabilecektir. Alman El\u00e7isi Balkanlar \u00fczerindeki dengeyi \u00e7ok iyi analiz etmi\u015ftir. S\u0131rbistan, Yunanistan ve Rusya \u00fc\u00e7geni i\u00e7erisinde kalan Romanya ve Bulgaristan\u2019\u0131n kendilerini korumalar\u0131 ve varl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirebilmeleri ancak birlikte hareket etmeleriyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Onlar\u0131n bir arada olmalar\u0131 i\u00e7in Almanya\u2019n\u0131n deste\u011fi de \u00f6nemlidir. Bu durum zaten Almanya\u2019n\u0131n da birinci \u00f6nceli\u011fi olmu\u015f fakat sava\u015f\u0131n ilerleyen a\u015famalar\u0131nda bu birlikteli\u011fi sa\u011flayamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f6r\u00fc\u015fme 23 Mart 1914 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere Bulgar makamlar\u0131 ekonomik bir destek sa\u011flayabilmek i\u00e7in Almanya\u2019y\u0131 ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bunu da 500 Milyon Frank bir kredi ile sa\u011flam\u0131\u015f ve ilk \u00f6demeyi Temmuz 1914\u2019te alm\u0131\u015ft\u0131r. Dikkate \u015fayan durum ise sava\u015f 28 Haziran 1914\u2019te ba\u015flam\u0131\u015fken sava\u015f \u00f6ncesinde Balkanlarda kurulmak istenen dengeden ve bu denge \u00fczerinde Rus etkisini g\u00f6rmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rusya\u2019n\u0131n bir as\u0131r \u00f6nce de b\u00f6lgede \u00f6nemli bir etken oldu\u011fu, bug\u00fcnlerde bu etkiyi tekrar olu\u015fturma \u00e7abas\u0131n\u0131n d\u00fcnyay\u0131 bir sava\u015f\u0131n e\u015fi\u011fine s\u00fcr\u00fckleyip s\u00fcr\u00fcklemeyece\u011fini ya\u015fay\u0131p g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaynak: Bulgar Tarih Ar\u015fivi; \u0130\u0130 BAN, Kol. 6, Op. 63, Ae. 221, l. 651-657, (\u0418\u0418 \u0411\u0410\u041d, \u041a\u043e\u043b. 6, \u043e\u043f. 63, \u0430. \u0435. 221, \u043b. 651-657). Sofya\u2019daki Alman Ortael\u00e7isi Georg von Mihaeles\u2019in Berlin\u2019deki \u015eans\u00f6lye Kont Theobold von Betman-Holweg\u2019e 23 Mart 1914 (5 Nisan 1914) tarihli ve 33 numaral\u0131 \u00f6zel raporu: (Arhivnite Govoryat, s. 141.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u0131l 2022 ve pandemi en a\u011f\u0131r s\u00fcre\u00e7ti derken bir anda Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 ve ekonomik krizle bo\u011fu\u015fan bir d\u00fcnya\u2026. \u00c7a\u011f\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi herkesin her \u015feyden \u00e7ok h\u0131zl\u0131 haberdar olmas\u0131. Krizin varl\u0131\u011f\u0131ndan da bu h\u0131zl\u0131 ileti\u015fim kanallar\u0131 ile haberdar olan toplumlar\u0131n salg\u0131nla sars\u0131lan dengesi, \u015fimdi de g\u0131da ve enerjiye ula\u015fmakta zorluklarla m\u00fccadele etmekle \u00f6devlenmi\u015f durumda. Rusya\u2019ya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":189,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,24,27,23],"tags":[],"class_list":["post-119","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-analizler","category-asya","category-dunya","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":188,"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119\/revisions\/188"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/utamer.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}