Orta Doğu’da 2026 yılında meydana gelen askerî ve siyasi gelişmeler, bölgenin uzun süredir devam eden güvenlik sorunlarını yeniden gündeme taşımıştır. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla şiddetlenen bölgesel kriz, Basra Körfezi’nin yanı sıra Kızıldeniz ve Yemen’deki çatışmaları da etkilemiştir. Nitekim Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları, iki ülke arasında geçmişten beri devam eden sorunların yeniden geniş çaplı bir savaşa dönüşmesine neden olmuştur.
Bu gelişmeler sırasında Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalanmıştır. Ortak güvenliğin sağlanması ve dış saldırılara karşı caydırıcılığın artırılması amacıyla kurulan ittifak, 5 Ekim 2026 tarihinde Riyad’da gerçekleştirilen toplantının ardından askerî tedbirlerin uygulamaya geçirilmesi yönünde karar almıştır. Böylece Yemen’deki çatışmaların Suudi Arabistan’ın sınır güvenliğini aşarak daha geniş bir bölgesel güvenlik meselesi haline geldiği görülmüştür.
Bununla birlikte Suudi Arabistan’ın karşı karşıya bulunduğu güvenlik sorunlarını yalnızca Husilerin son dönemde gerçekleştirdiği saldırılarla açıklamak yeterli değildir. Yemen’deki siyasi istikrarsızlık, yaklaşık yarım yüzyılı aşan bir geçmişe sahip olup Suudi Arabistan da bu süreçte meydana gelen çatışmalara çeşitli dönemlerde müdahale etmiştir. Dolayısıyla Mekke İttifakı’nın ortaya çıkışını ve muhtemel sonuçlarını değerlendirmek için Yemen’in yakın tarihine ve Suudi Arabistan’ın bölge politikasına bakmak gereklidir.

Yemen’deki Çatışmaların Tarihsel Temelleri
Yemen, II. Dünya Savaşı sonrasında Arap dünyasında meydana gelen siyasi dönüşümlerden doğrudan etkilenmiştir. Özellikle 1950’li ve 1960’lı yıllarda Arap milliyetçiliğinin güç kazanması, geleneksel monarşiler ile cumhuriyetçi hareketler arasındaki mücadeleyi şiddetlendirmiştir. Mısır’da Cemal Abdülnasır’ın öncülüğünde gelişen Arap milliyetçiliği, mevcut siyasi düzenleri değiştirmeyi amaçlayan hareketlere destek verirken Suudi Arabistan, bu gelişmeleri kendi rejiminin güvenliği bakımından tehdit olarak değerlendirmiştir.
1962 yılında Yemen’de gerçekleşen askerî darbe sonucunda imamlık yönetiminin devrilmesi ve cumhuriyetin ilan edilmesi, ülkeyi uzun sürecek bir iç savaşa sürüklemiştir. Cumhuriyetçi kuvvetler Mısır tarafından desteklenirken devrilen yönetimin taraftarları Suudi Arabistan’dan askerî ve mali yardım sağlamıştır. Böylece Yemen’deki iktidar mücadelesi, aynı zamanda Mısır ile Suudi Arabistan arasındaki bölgesel nüfuz mücadelesinin bir parçası haline gelmiştir (Aydın, 2019, ss. 272–275).
Mısır, cumhuriyetçi yönetimi korumak amacıyla Yemen’e on binlerce asker göndermiştir. Ancak Yemen’in dağlık coğrafyası, yerel aşiretlerin siyasi ve askerî gücü ve savaşan tarafların dışarıdan yardım alması nedeniyle çatışmalar uzamıştır. Mısır’ın önemli miktarda askerî kaynak harcamasına rağmen kesin bir sonuç elde edememesi, savaşın maliyetini artırmıştır. Nihayet 1967 Arap-İsrail Savaşı sonrasında Mısır’ın askerlerini geri çekmesiyle Yemen’deki güç dengesi değişmiştir.
Bu tarihsel gelişmeler, Yemen’deki sorunların yalnızca ülke içindeki siyasi anlaşmazlıklardan kaynaklanmadığını göstermektedir. Dış müdahaleler, mevcut ayrılıkları derinleştirmiş ve çatışmaların uzamasında etkili olmuştur. Bununla birlikte Yemen’deki siyasi hareketlerin bütünüyle dış devletlerin denetiminde bulunduğunu ileri sürmek de doğru değildir. Yerel aşiretler, dinî topluluklar, askerî kadrolar ve siyasi gruplar kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmiş, dışarıdan sağlanan desteği bu mücadelelerde kullanmıştır.
Suudi Arabistan’ın Yemen politikasında ise önemli bir süreklilik bulunmaktadır. 1960’larda cumhuriyetçi yönetimin güçlenmesini kendi güvenliği bakımından sakıncalı bulan Suudi yönetimi, sonraki dönemlerde Yemen’de kendisine karşı düşmanca bir siyasi düzenin ortaya çıkmasını engellemeye çalışmıştır. Bununla birlikte desteklediği siyasi aktörler zaman içerisinde değişmiştir. Nitekim 1960’larda monarşi yanlılarını destekleyen Suudi Arabistan, 2015 yılında uluslararası alanda tanınan cumhuriyetçi yönetimi koruma gerekçesiyle Yemen’e askerî müdahalede bulunmuştur. Bu durum, Suudi dış politikasında belirleyici unsurun ideolojik yakınlıktan ziyade ülkenin güney sınırlarında kendisine yönelik bir tehdidin oluşmasını önleme düşüncesi olduğunu göstermektedir.
Husilerin Ortaya Çıkışı ve Suudi Arabistan’ın Yemen’e Müdahalesi
Yemen’de günümüzde devam eden çatışmaların önemli taraflarından biri olan Husi hareketinin ortaya çıkışı, ülkenin kuzeyindeki Zeydi toplulukların siyasi ve toplumsal konumuyla ilişkilidir. Zeydilik, Yemen tarihinde önemli bir yere sahip olmakla birlikte İran’da hâkim olan On İki İmam Şiiliği ile aynı dinî ve siyasi yapıyı ifade etmemektedir. Bu nedenle Husileri yalnızca İran’ın Yemen’deki temsilcileri olarak değerlendirmek, hareketin yerel tarihini ve gelişimini göz ardı etmek anlamına gelir.
Husi hareketi, 1990’lı yıllardan itibaren Yemen’in kuzeyinde etkisini artırmış; merkezî yönetimle yaşadığı anlaşmazlıklar ise 2004 yılından başlayarak silahlı çatışmalara dönüşmüştür. Hareketin güç kazanmasında dinî ve kültürel taleplerin yanı sıra merkezî yönetimin bölge üzerindeki politikaları, ekonomik sorunlar ve aşiret ilişkileri de etkili olmuştur.
2011 yılında Arap dünyasında başlayan siyasi hareketlerin Yemen’e ulaşması, ülkedeki mevcut düzenin çözülmesini hızlandırmıştır. Devlet Başkanı Ali Abdullah Salih’in iktidardan ayrılmasının ardından başlatılan siyasi geçiş süreci, farklı gruplar arasında kalıcı bir uzlaşma sağlayamamıştır. Husiler, meydana gelen iktidar boşluğundan yararlanarak askerî güçlerini artırmış ve 2014 yılında başkent Sana’yı ele geçirmiştir.
Bu gelişmeler üzerine uluslararası alanda tanınan Yemen yönetimi ülke üzerindeki denetimini büyük ölçüde kaybetmiştir. Husilerin güney yönünde ilerlemesi ve Yemen yönetiminin dışarıdan yardım istemesi sonucunda Suudi Arabistan öncülüğünde oluşturulan koalisyon, Mart 2015’te askerî harekâta başlamıştır.
Suudi Arabistan’ın temel hedefi, Husilerin askerî ilerleyişini durdurmak ve Yemen’deki siyasi yönetimin yeniden kendi müttefiklerinin kontrolüne geçmesini sağlamaktı. Ancak hava üstünlüğüne, gelişmiş silah sistemlerine ve dışarıdan sağlanan askerî desteğe rağmen bu hedeflere ulaşılamamıştır. Husiler başta Sana olmak üzere Yemen’in kuzeyindeki geniş bölgelerde hâkimiyetlerini korumuş, çatışmalar ise giderek uzamıştır.
Savaşın uzaması, Yemen’deki insani koşulları ağırlaştırmıştır. Hava saldırıları, limanların faaliyetlerini sınırlayan uygulamalar, ekonomik altyapının zarar görmesi ve ulaşım yollarının güvenliğinin ortadan kalkması, ülkenin temel ihtiyaçlarını karşılamasını güçleştirmiştir. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi bünyesinde oluşturulan uzmanlar grubu, 2019 yılında yayımladığı raporda, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun yanı sıra Husiler ve diğer silahlı grupların da uluslararası insancıl hukuku ihlal eden eylemler gerçekleştirdiğine ilişkin bulgular ortaya koymuştur.
Bu noktada Suudi Arabistan’ın güvenlik kaygıları ile Yemen’de izlediği askerî politikanın sonuçlarını birbirinden ayırmak gereklidir. Her devletin sınırlarını ve vatandaşlarını silahlı saldırılardan koruma hakkı bulunmaktadır. Ancak bu hak, başka bir ülkenin topraklarında gerçekleştirilen askerî faaliyetlerin her koşulda meşru olduğu anlamına gelmemektedir. Özellikle sivillerin hayatını tehlikeye atan ve temel ihtiyaçlara erişimini engelleyen uygulamalar, askerî gerekçelerle haklı gösterilemez.
Nitekim Suudi Arabistan’ın 2015 yılında başlattığı müdahale, Husilerin askerî varlığını ortadan kaldırmadığı gibi Yemen’deki siyasi bölünmüşlüğü de sona erdirememiştir. Aksine savaş, Yemen’in iç sorunlarını çözmekten uzaklaşmış ve giderek bölgesel güçlerin karşı karşıya geldiği bir mücadeleye dönüşmüştür.
ABD ve İsrail’in Yemen’deki Çatışmalara Etkisi
Yemen Savaşı’nın uzamasında dış devletlerin izlediği politikaların önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu bağlamda ABD’nin Suudi Arabistan’a sağladığı askerî destek ayrıca değerlendirilmelidir.
ABD, 2015 yılında başlayan Suudi Arabistan öncülüğündeki harekâta doğrudan muharip güçlerle katılmamakla birlikte istihbarat, lojistik destek, silah satışı ve hava operasyonlarında yakıt ikmali gibi imkânlar sağlamıştır. ABD Kongresi için hazırlanan resmî araştırma raporlarında da söz konusu desteğin kapsamı açıklanmıştır. Dolayısıyla Washington yönetiminin Yemen’deki savaşın sonuçlarından bütünüyle bağımsız olduğu ileri sürülemez.
ABD’nin bölge politikasında Suudi Arabistan’la kurduğu askerî ve ekonomik ilişkiler önemli bir yere sahip olmuştur. Bununla birlikte Yemen’deki çatışmalarda ABD tarafından sağlanan askerî desteğin, Suudi Arabistan’ın hedeflerine ulaşmasını sağlamadığı görülmüştür. Savaşın uzaması, yalnızca Yemen’deki insani kayıpları artırmamış, aynı zamanda Husilerin askerî tecrübe kazanmasına ve farklı silah sistemlerini kullanabilecek kapasiteye ulaşmasına da katkıda bulunmuştur.
İsrail’in Yemen’deki çatışmalara dâhil olması ise özellikle Gazze’de 2023 yılında başlayan savaşın ardından yeni bir boyut kazanmıştır. Husiler, Filistinlilere destek verdiklerini ileri sürerek İsrail’e ve Kızıldeniz’deki ticari gemilere yönelik saldırılar gerçekleştirmiştir. İsrail ise Yemen’deki limanlara, enerji tesislerine ve ulaşım altyapısına hava saldırıları düzenlemiştir.
Birleşmiş Milletler, Aralık 2024’te Hudeyde, Salif ve Ras İsa limanları ile Sana’daki enerji tesislerine yönelik İsrail saldırılarının sivil kayıplara ve liman kapasitesinde önemli azalmalara yol açabileceği konusunda uyarıda bulunmuştur. ABD’nin Nisan 2025’te Ras İsa Limanı çevresinde gerçekleştirdiği saldırılarda da çok sayıda sivilin hayatını kaybettiği bildirilmiştir.
Husilerin ticari gemilere ve sivil yerleşim yerlerine yönelik saldırıları uluslararası hukuk bakımından kabul edilemez. Bununla birlikte bu saldırılar, ABD ve İsrail’e Yemen’in ekonomik ve sivil altyapısını hedef alma konusunda sınırsız bir yetki vermemektedir. Nitekim limanların ve enerji tesislerinin zarar görmesi, yıllardır savaşın sonuçlarıyla mücadele eden Yemen halkının yaşam koşullarını daha da ağırlaştırmıştır.
Burada üzerinde durulması gereken temel mesele, dış müdahalelerin Yemen’deki çatışmaları sona erdirmek yerine yeni çatışmalara zemin hazırlamasıdır. Husilerin saldırıları gerekçe gösterilerek gerçekleştirilen askerî operasyonlar, hareketin bütün askerî imkânlarını ortadan kaldıramamış; buna karşılık savaşın etkilerinin daha geniş bir coğrafyaya yayılmasına neden olmuştur.
2026 Krizi ve Mekke İttifakı’nın Kuruluşu
Yemen’de 2022 yılında sağlanan ateşkes, çatışmaların yoğunluğunu belirli ölçüde azaltmış olmasına rağmen kalıcı bir siyasi çözüm sağlayamamıştır. Taraflar arasındaki anlaşmazlıklar devam etmiş; Yemen’in farklı bölgelerinde ayrı siyasi ve askerî güç merkezleri varlıklarını korumuştur.
2026 yılında Orta Doğu’da meydana gelen gelişmeler ise bu kırılgan durumu yeniden değiştirmiştir. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askerî harekâtının ardından bölgesel güvenlik sorunları ağırlaşmış; Yemen’deki çatışmalar da yeniden şiddetlenmiştir.
Özellikle Husilerin Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine, havaalanlarına ve diğer hedeflere yönelik saldırıları, krizin Yemen sınırlarının dışına taşmasına neden olmuştur. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Eylül 2026’da yaptığı açıklamada Husilerin Suudi Arabistan’a ve Kızıldeniz’deki ticari gemilere yönelik saldırılarını kınamıştır. Aynı açıklamada Yemen’in egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunması gerektiği de vurgulanmıştır.
Bu koşullarda 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Suudi Arabistan’ın bölgesel güvenlik politikası bakımından yeni bir gelişme olmuştur. Anlaşmayla birlikte Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında ortak savunma, askerî iş birliği ve caydırıcılığın artırılması amaçlanmıştır.
İttifakın kurulmasını takip eden süreçte taraflar askerî ve siyasi düzeyde toplantılar gerçekleştirmiştir. 5 Ekim 2026 tarihinde Riyad’da yapılan olağanüstü toplantıda ise Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar nedeniyle ortak savunma yükümlülüklerinin fiilen uygulanması, üzerinde anlaşmaya varılan askerî güç ve imkânların Suudi Arabistan’da kısa sürede konuşlandırılmasına yönelik tedbirlerin alınması kararlaştırılmıştır.
Mekke İttifakı’nın kuruluş gerekçeleri arasında üye devletlerin güvenliğinin sağlanması ve dış saldırılara karşı ortak hareket edilmesi bulunmaktadır. Bu bakımdan anlaşma, savunma iş birliğinin kurumsallaştırılması olarak değerlendirilebilir. Ancak ittifakın Yemen’deki çatışmalar bağlamında harekete geçirilmesi, savunma amacıyla oluşturulan bir askerî mekanizmanın hangi koşullarda bölgesel bir savaşın parçası haline gelebileceği sorusunu gündeme getirmiştir.
Burada Suudi Arabistan’ın güvenlik politikası bakımından dikkat çekici bir değişim yaşanmıştır. Suudi yönetimi, 2015 yılında Yemen’e doğrudan askerî müdahalede bulunmuş; ancak uzun yıllar devam eden savaşın ardından hedeflerine bütünüyle ulaşamamıştır. Mekke İttifakı ise Suudi Arabistan’a yönelik tehditlerin yalnızca kendi askerî imkânlarıyla değil, başka devletlerin katılımıyla oluşturulan ortak bir savunma düzeni içerisinde karşılanmasını amaçlamaktadır.
Bununla birlikte bir askerî ittifakın kurulması, güvenlik sorunlarının kendiliğinden çözüleceği anlamına gelmemektedir. Nitekim modern Orta Doğu tarihinde askerî anlaşmaların ve dış devletlerin sağladığı güvenlik garantilerinin siyasi anlaşmazlıkları sona erdirmekte yetersiz kaldığı pek çok örnek bulunmaktadır.
Mekke İttifakı’nın geleceğini belirleyecek temel mesele de bu noktada ortaya çıkmaktadır: İttifak, Suudi Arabistan’ın topraklarını ve vatandaşlarını saldırılardan korumaya yönelik bir savunma düzeni olarak mı faaliyet gösterecek, yoksa Yemen’deki mevcut savaşın daha geniş bir askerî mücadeleye dönüşmesine mi neden olacaktır?
Bu ayrım önemlidir. Zira Suudi Arabistan’a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarının durdurulmasıyla Yemen’deki siyasi ve askerî düzenin dış müdahaleler yoluyla yeniden şekillendirilmesi aynı hedefi ifade etmemektedir.
Bölgesel Güvenlik ve Yemen’in Geleceği
Mekke İttifakı’nın kuruluşu, Suudi Arabistan’ın güvenlik sorunlarının yalnızca askerî kapasitenin artırılmasıyla çözülemeyeceğini de göstermektedir. Gelişmiş silah sistemlerine ve uzun yıllardır devam eden dış desteğe rağmen Yemen’deki çatışmaların sona ermemesi, güvenlik politikasının siyasi boyutunun ihmal edildiğine işaret etmektedir.
Bu durum, Yemen’deki Husilerin siyasi ve askerî faaliyetlerinin haklı olduğu anlamına gelmemektedir. Nitekim Husilerin sivil yerleşim yerlerine yönelik saldırıları, ticari gemileri hedef alması ve denetimi altındaki bölgelerde gerçekleştirdiği hak ihlalleri, ülkenin istikrara kavuşmasının önündeki önemli engeller arasındadır.
Ancak Yemen’deki sorunların tamamını Husilerin varlığına bağlamak da tarihsel gelişmelerle bağdaşmamaktadır. Zira Yemen’de mezhepsel, bölgesel ve siyasi anlaşmazlıklar Husi hareketinin ortaya çıkışından çok daha önce başlamıştır. Ayrıca ülkenin güneyindeki ayrılıkçı hareketler, aşiretler arasındaki rekabet ve merkezî yönetimin zayıflığı da devam eden istikrarsızlıkta etkili olmuştur.
İran’ın Husilere sağladığı askerî ve siyasi destek, Yemen’deki savaşın bölgesel boyutunu güçlendirmiştir. Ancak İran ile Husiler arasındaki ilişkinin varlığı, Yemen’de meydana gelen bütün gelişmelerin doğrudan İran tarafından yönetildiğini göstermemektedir. Husiler, kendi tarihsel ve toplumsal temelleri bulunan bir hareket olarak siyasi hedeflerini Yemen’in iç koşullarına göre de belirlemektedir.
Bu nedenle Yemen’deki çatışmaları yalnızca Suudi Arabistan ile İran arasındaki rekabet üzerinden değerlendirmek, ülkenin kendi siyasi sorunlarını ikinci plana itmektedir. Nitekim 1962 yılında başlayan iç savaş sırasında da benzer bir durum ortaya çıkmış; Yemen’deki mücadele, Mısır ile Suudi Arabistan arasındaki rekabetin gölgesinde kalmıştır.
Günümüzde değişen bölgesel koşullar, geçmişte yaşanan bu tecrübenin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Askerî üstünlüğün siyasi sonuç elde etmek için yeterli olmadığı, Yemen’deki çatışmaların farklı dönemlerinde görülmüştür. Dolayısıyla Suudi Arabistan’ın güvenliğinin kalıcı biçimde sağlanması da Yemen’deki siyasi istikrarsızlığın giderilmesiyle doğrudan ilişkilidir.
Bu noktada Pakistan’ın geçmişte izlediği politika dikkat çekici bir örnek oluşturmaktadır. Pakistan Parlamentosu, Nisan 2015’te Yemen’deki savaşa ilişkin aldığı kararda Suudi Arabistan’ın toprak bütünlüğünü desteklemiş; buna karşılık Yemen’deki çatışmalarda tarafsız kalınması ve diplomatik çözüm için çalışılması gerektiğini belirtmiştir. Bu yaklaşım, bir devletin güvenliğinin desteklenmesi ile o devletin başka bir ülkede yürüttüğü askerî harekâta katılmanın birbirinden farklı meseleler olduğunu ortaya koymuştur.
Mekke İttifakı’nın kuruluşuyla birlikte aynı ayrım yeniden önem kazanmıştır. Ortak savunma yükümlülüklerinin kapsamı ile Yemen’de yürütülebilecek askerî faaliyetlerin sınırları açık biçimde belirlenmediği takdirde, ittifakın bölgesel gerilimleri azaltmak yerine artırması ihtimali bulunmaktadır.
Birleşmiş Milletler Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg de 9 Ekim 2026 tarihinde Güvenlik Konseyine yaptığı açıklamada Yemen’in yeniden geniş çaplı savaşa sürüklendiğini bildirmiş ve kalıcı çözüm için Yemenlilerin katılımıyla yürütülecek bir siyasi sürece ihtiyaç bulunduğunu vurgulamıştır. Aynı dönemde uluslararası yardım kuruluşları, çatışmaların yeniden başlamasının yüz binlerce insanı yerinden ettiğini ve ülkedeki insani koşulları daha da ağırlaştırdığını açıklamıştır.
Bütün bu gelişmeler, Yemen’deki savaşın yalnızca askerî bir sorun olarak ele alınamayacağını göstermektedir. Bölgesel devletlerin güvenlik kaygılarının giderilmesi önemli olmakla birlikte Yemen halkının siyasi geleceğine ilişkin kararların dış devletlerin askerî müdahaleleriyle belirlenmesi, kalıcı bir çözüm sağlamayacaktır.
Sonuç
Yemen’in yakın tarihi, ülkenin iç siyasi anlaşmazlıklarının bölgesel güçlerin müdahaleleriyle daha geniş çatışmalara dönüştüğünü göstermektedir. 1962 yılında başlayan iç savaş sırasında Mısır ve Suudi Arabistan’ın karşıt siyasi hareketleri desteklemesi, Yemen’deki mücadeleyi Arap dünyasındaki güç rekabetinin bir parçası haline getirmiştir. Benzer şekilde 2015 yılında başlayan Suudi Arabistan öncülüğündeki askerî müdahale de Yemen’deki siyasi sorunları sona erdirememiştir.
2026 yılında Mekke İttifakı’nın kurulması, Suudi Arabistan’ın güvenlik politikasında yeni bir aşamaya işaret etmektedir. Suudi yönetimi, uzun yıllardır devam eden Yemen Savaşı sırasında karşı karşıya kaldığı tehditleri artık ortak savunma mekanizmaları aracılığıyla azaltmaya çalışmaktadır. Bununla birlikte askerî iş birliğinin güçlendirilmesi, Yemen’deki çatışmaların nedenlerini ortadan kaldırmamaktadır.
Suudi Arabistan’ın topraklarına ve vatandaşlarına yönelik saldırılardan korunması meşru bir güvenlik ihtiyacıdır. Ancak bu ihtiyacın karşılanması, Yemen’in yeniden geniş çaplı askerî müdahalelere maruz bırakılmasını haklı göstermemektedir. Aynı şekilde Husilerin gerçekleştirdiği saldırılar da Yemen halkının yaşadığı sorunların çözümüne katkı sağlamamakta, aksine savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılmasına neden olmaktadır.
ABD ve İsrail’in Yemen’e yönelik askerî operasyonları da bölgedeki istikrarsızlığı artırmıştır. Özellikle sivil ve ekonomik altyapının zarar gördüğü saldırılar, zaten ağır insani sorunlarla karşı karşıya bulunan Yemen halkının yaşam koşullarını daha da kötüleştirmiştir. Askerî gücün sağladığı üstünlüğün uluslararası hukuk ilkelerinden bağımsız biçimde kullanılması, kalıcı güvenliğin sağlanması bakımından yeni sorunlar ortaya çıkarmaktadır.
Mekke İttifakı’nın başarısı, yalnızca üye devletlerin askerî imkânlarını bir araya getirmeleriyle değil, bu imkânların hangi siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılacağıyla değerlendirilmelidir. İttifakın Suudi Arabistan’ın güvenliğini sağlamaya yönelik bir savunma mekanizması olarak faaliyet göstermesi ile Yemen’deki savaşı başka devletlerin katılımıyla genişletmesi arasında önemli bir fark bulunmaktadır.
Sonuç olarak Yemen’de kalıcı barışın sağlanması, ülkenin siyasi ve toplumsal gerçeklerini dikkate alan bir uzlaşmaya bağlıdır. Suudi Arabistan’ın güvenliğinin korunması da Yemen’deki çatışmaların sona erdirilmesinden bağımsız düşünülemez. Bölgedeki devletlerin önceliği, yeni askerî cepheler oluşturmak değil, mevcut anlaşmazlıkların siyasi yöntemlerle çözülmesine katkıda bulunmak olmalıdır. Zira Yemen’in son altmış yıllık tarihi, dış müdahalelerle sağlanmaya çalışılan askerî üstünlüğün her zaman siyasi istikrar getirmediğini yeterince göstermiştir.
Kaynakça
Aydın, M. K. (2019). Ortadoğu’da Soğuk Savaş döneminde yaşanan siyasi gelişmeler ve krizler. M. K. Aydın (Ed.), Türkiye ekseninde Ortadoğu (1918–1991): Olaylar, ideolojiler ve kimlikler (ss. 221–348). Berikan Yayınevi.
Asher Orkaby. (2017). Beyond the Arab Cold War: The international history of the Yemen Civil War, 1962–68. Oxford University Press.
Congressional Research Service. (2021). Congress and the war in Yemen: Oversight and legislation 2015–2021 (R45046). https://www.everycrsreport.com/reports/R45046.html
Congressional Research Service. (2026). Yemen: Conflict, Red Sea security, and U.S. policy (IF12581). https://www.everycrsreport.com/files/2026-02-20_IF12581_da21e932cd542506208f3469da3b446c2d81f1e7.html
Ministry of Foreign Affairs of Pakistan. (2026, 7 Ağustos). Makkah Al-Mukarramah Summit for Joint Defence. https://mofa.gov.pk/news/makkah-al-mukarramah-summit-for-joint-defence
Ministry of Foreign Affairs of Pakistan. (2026, 5 Ekim). Joint statement: Emergency meeting of the Strategic Political and Defense Committee of the Makkah Alliance for Defense. https://mofa.gov.pk/press-releases/joint-statementemergency-meeting-of-the-strategic-political-and-defense-committee-of-the-makkah-alliance-for-defense-riyadh-5-october-2026
National Assembly of Pakistan. (2015, 10 Nisan). Resolution on the situation in Yemen. https://www.na.gov.pk/en/resolution_detail.php?id=196
United Nations Human Rights Council. (2019). Situation of human rights in Yemen, including violations and abuses since September 2014 (A/HRC/42/17). https://digitallibrary.un.org/record/3855063
United Nations Secretary-General. (2024, 19 Aralık). Statement attributable to the Spokesperson of the Secretary-General – Israeli airstrikes on Yemen. https://yemen.un.org/en/286239-statement-attributable-spokesperson-secretary-general-%E2%80%93-israeli-airstrikes-yemen
United Nations Secretary-General. (2025, 19 Nisan). Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary-General – on the situation in Yemen. https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2025-04-19/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-the-situation-yemen-scroll-down-for-arabic
United Nations Security Council. (2026, 18 Eylül). Press statement on escalation in Yemen and attacks against the Kingdom of Saudi Arabia. https://osesgy.unmissions.org/en/news/unsc-press-statement-on-escalation-in-yemen-and-attacks-against-the-kingdom-of-saudi
United Nations Special Envoy for Yemen. (2026, 9 Ekim). Special Envoy for Yemen’s remarks to the Security Council. https://dppa.un.org/en/node/136980